FINieuws september 2011

INHOUDSOPGAVE

FIN voorwoord | FIN actueel | FIN & overheid | FIN bestuur op pad | FIN in beeld | FIN varia | FIN kalender

FIN voorwoord

 

De FIN nodigt u uit

De FIN is weer volop in actie om u een interessant najaarsprogramma te bieden met:

  • Het FIN-symposium Vermogensbeheer op 6 oktober aanstaande.
  • De regionale bijeenkomsten over de interpretatie van de ANBI-criteria en het gebruik van het FIN-Extranet in Amersfoort (15 september) en Den Bosch, Rotterdam en Amsterdam (resp. 13, 25 en 27 oktober).
  • De najaars-ALV op 4 november in museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam.

Natuurlijk houden we u ook op de hoogte van de samenwerking tussen de sector en overheid. Het convenant dat stichting SBF en de overheid tekenden op 21 juni jl. wordt in de komende periode uitgewerkt. Zie ook de column van FIN-voorzitter Rien van Gendt.

Tot ziens bij de FIN-bijeenkomsten. U bent van harte uitgenodigd!

Rick Wagenvoort

directeur FIN

 ^ top

FIN actueel

In FIN actueel de volgende onderwerpen:

Nieuwe leden
Het Symposium Vermogensbeheer  (2011)
‘Sneak preview’  Het Symposium Vermogensbeheer (2011)
Nu ook ‘live’ chatten ‘Achter het Poortje’
Zijn we al 'gelinked'?
Verslag Civil Society 2011: 'diversity is everyone's business'
 

^ naar boven

 ^ top

Nieuwe leden


De FIN verwelkomt de volgende nieuwe leden:
(sinds juni 2011)

  • De Verre Bergen
  • Stichting Mr. Roelsefonds
     

^ naar boven

 ^ top

Binnenkort in première

Het Symposium Vermogensbeheer

Op 6 oktober a.s. komen FIN-leden bij elkaar in een van de populairste filmhuizen van Utrecht, het Louis Hartlooper Complex, om de spotlight te richten op het thema Vermogensbeheer.
Verschillende aspecten van het onderwerp passeren de revue, zoals effectenbeheer, het opstellen van een beleggingsstatuut, beleggen vanwege de doelstelling (MRI), samenwerking op beleggingsgebied, portefeuillebescherming en ‘risk appetite’, en duurzaam beleggen.
Prof. dr. Robert van der Meer zal de aftrap geven in een gesprek met dagvoorzitter Rien van Gendt. Een andere plenaire spreker is Guus Boender, hoogleraar Asset Liability Management aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Hij zal spreken over risicomanagement en ‘risk appetite’.

^ naar boven

‘Sneak preview’  Het Symposium Vermogensbeheer

‘De kernvraag is hoe je als fonds je doelstelling nastreeft’

Een interview met Robert van der Meer, hoogleraar Finance  aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), lid van de Raad van Toezicht van de Catharijne Stichting en lid van de adviescommissie Beleggingen van Fonds 1818. 

Door: Suzette de Boer

De hoogleraar groeide op in Den Haag. Zijn ouders hadden er drie kinderkledingzaken. Toen zijn vader vroeg overleed nam de jonge Robert de winkelboekhouding voor zijn rekening. Zo ontstond zijn interesse voor economie.
Zijn belangstelling voor beleggingen kwam pas later, toen hij na zijn terugkeer uit Soedan van Shell een baan kreeg aangeboden voor Shell Pensioenfondsen. Zijn eerste reactie was ‘Wat heb ik misdaan’, waarop een collega antwoordde dat ‘hij nu leuk kon gaan beleggen’. De rode draad in mijn loopbaan is ‘geluk’, aldus van Der Meer. ‘En ik heb wel altijd de kansen benut die zich voordeden’.

De meest uitdagende tijd in zijn carrière was toen hij in de Raad van Bestuur van Aegon zat. ‘Aegon nam in die tijd allerlei bedrijven over. Het was ‘eat or to be eaten’.’
Van der Meer werkte tot 2002 ook voor AMEV, later Fortis en zag daarna hoe die bank ten onderging. ‘Het was jammer. Alles wat was opgebouwd was in één keer weg. Ik vraag me wel af of dit ook was gebeurd als ze op de oude voet waren doorgegaan.
‘Crises zijn een onderdeel van de economische cyclus’, vervolgt Van der Meer. ‘Een crisis creëert overigens ook kansen. Kijk naar de eurocrisis. Eindelijk komt men tot het besef dat er in Europa één Europees eurobeleid nodig is.’

Wat zijn in deze tijd de grootste uitdagingen voor fondsen als het gaat om beleggingsbeleid?

Het is een uitdaging om de economische golven te weerstaan. Ik denk dat dit kan, mits een voorzichtig beleggingsbeleid wordt gevoerd, gebaseerd op ‘rebalancing’. Uit een ALM-studie (Asset Liability Management) rolt een strategische mix van aandelen en obligaties. Fondsen zouden gebruik kunnen maken van een simulatiespel; een beleggingsspel. Je voert de structuur van het fonds in (het vermogen, het percentage aandelen en percentage obligaties) en kunt vervolgens met de strategische mix spelen. Op basis hiervan kan het bestuur periodiek het evenwicht tussen aandelen en obligaties herstellen. Mijn Amsterdamse collega Guus Boender (de andere plenaire spreker – red.) zal hier waarschijnlijk dieper op ingaan. 

Meestal wordt door fondsen een vast bedrag per jaar uitgekeerd, dat overeenkomt met het bedrag van het jaar ervoor. In de begroting worden de giftenbedragen voor drie, vier jaar vastgesteld. Uit onderzoek is echter gebleken dat je op termijn meer kunt uitkeren als je een flexibel uitgavenbeleid hanteert. Met andere woorden: je laat het uitkeringsbeleid deels afhankelijk zijn van de uitkomst van de financiële resultaten.

Een andere uitdaging is dat de beleggingen de inflatie moeten bijhouden en tegen markt conforme waarden moet worden gewaardeerd. Dit is ‘fair value accounting’; ook het in kaart brengen van de ‘zachte verplichting’. Zo is bij Fonds 1818 het vermogen geïndexeerd, zodat het normvermogen stijgt met de inflatie.

^ naar boven

Hoe zit het met de continuïteit versus de pay-out ratio?

Eigenlijk is de kernvraag niet zozeer het beleggen, maar hoe je als fonds je doelstelling nastreeft. Het is belangrijk om na te denken over wat voor fonds je wilt zijn. Wil je tot in de eeuwigheid bestaan of voor een bepaalde periode? In de VS bijvoorbeeld hebben sommige (familie)fondsen als beleid om zoveel mogelijk uit te keren ten dienste van de doelstelling, zolang de filantroop leeft.

Dit staat haaks op de idee dat een fonds zo lang mogelijk moet bestaan en zo min mogelijk moet uitkeren om continuïteit te waarborgen. Bij de universiteit hebben we fondsen die al  heel lang bestaan, maar waarvan de doelstelling zo nauw is geformuleerd dat er nooit uitgekeerd wordt. De doelstelling moet dus reëel zijn en van deze tijd. Kortom, als bestuur moet je eigenlijk een soort ALM-studie uitvoeren. Je Assets verbinden met je Liabilities – je fiduciaire verplichting om uitkeringen te doen aan degenen die daartoe gerechtigd zijn.
Zo kun je bijvoorbeeld geen fonds in stand houden voor ziektes die er niet meer zijn. En een groot bedrag in een keer uitbetalen voor een onderzoek of issue kan soms meer impact hebben, dan steeds ‘piecemeal’ uitkeren. Kortom, kunnen vermogensfondsen voldoende legitimiteit vinden om 'eeuwig' te blijven bestaan? Is er voldoende reden om zoveel geld te handhaven?

^ naar boven

U zit in de adviescommissie Beleggingen van Fonds 1818. Door de VBDO (Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling) werd Fonds 1818 geprezen voor de openheid over de beleggingen. Is dit bewust beleid?

Ja, het is absoluut bewust beleid. Alle beleggingsbeslissingen, uitkeringen, toekenningen, afwijzingen staan in het jaarverslag. En wat uniek is bij Fonds 1818 is het beleid om tot meer  missie gerelateerde beleggingen (MRI) te komen. Deze leveren weliswaar niet het maximale financiële rendement op (zoals bijvoorbeeld bij beursgenoteerde aandelen), maar brengen wel de doelstelling van het fonds dichterbij. Ze hebben maatschappelijk rendement. Zo belegt Fonds 1818 bijvoorbeeld in het Nutshuis voor lokale kunst en maatschappij, waaruit huuropbrengsten gegenereerd worden. Ook hebben ze geïnvesteerd in Thaise taxi’s – Tuk Tuk Company – in Den Haag. 

Heeft MRI de toekomst?

Ik denk het wel, maar het heeft één groot nadeel: de liquiditeit. Het kost meer tijd om de aandelen te verkopen als dat nodig is. Een ander nadeel is het risico voor de reputatie van het fonds. Als een bedrijf waarin je als fonds hebt geïnvesteerd door mismanagement failliet gaat, wie is dan verantwoordelijk?

Vindt u dat fondsen in het algemeen voldoende aandacht hebben voor de sociale dimensie van vermogensbeheer?

Nee, dit zou meer moeten. De meeste fondsen willen maximaal financieel rendement behalen bij hun beleggingen, zodat ze zoveel mogelijk kunnen uitkeren. Maar zijn die beleggingen wel duurzaam of sociaal verantwoord? Hoe verantwoord of groen moet je als fonds zijn? Zowel Fonds 1818 als de Catharijne Stichting streven ernaar duurzame fondsen te zijn. Er wordt bijvoorbeeld niet belegd in bedrijven die wapens maken.

Als je in de Wereld Index belegt (grootste aandelen van de beurs), dan zit je automatisch in bedrijven die bijvoorbeeld aan kinderarbeid doen. Het is de vraag of je als goede doelen-organisatie je naam wilt verbinden aan zaken als kinderarbeid, afpersing, wapens. Het is inconsistent als je aan de uitgavenkant goede doelen steunt, maar tegelijkertijd belegt in situaties waar nadrukkelijk sprake is van geen goed doel. Het is goed dat de FIN ook hier tijdens het symposium aandacht aan besteedt.

^ naar boven

 ^ top

Nu ook ‘live’ chatten ‘Achter het Poortje’

Het FIN-Extranet is vernieuwd. Zo kunnen de meer dan 140 FIN-collega’s die al zijn aangemeld bij het FIN-Extranet sinds kort ‘live’ chatten. Ook is het mogelijk om via email op de hoogte gehouden te worden van de laatste FINlogs.

Wat is er veranderd?

De nieuwe functionaliteiten en aanpassingen in vogelvlucht:

1. Updates via email
Altijd op de hoogte van de laatste FINlogs? Zet dan onderaan uw MijnFIN pagina een vinkje zodat u de laatste FINlogs automatisch in uw email Inbox ontvangt. 
2. Chat/ direct mail
U kunt nu direct zien wie er nog meer online zijn. En ook wie er in gesprek zijn (oranje bullet) of beschikbaar (groene bullet). De chats zijn alleen zichtbaar voor de twee personen die aan het chatten zijn. Deze communicatie wordt (i.t.t. de FIN-logs) niet opgeslagen.
3. ‘Stelling van de week’
Vanaf september zal, in de aanloop naar ‘Het Symposium Vermogensbeheer’ Achter het Poortje een ‘Stelling van de week’ geponeerd worden. In deze meningspeiling kunt u aangeven of u het met de stelling eens of oneens bent. De discussie over vermogensbeheer kan beginnen!
4. Wie zijn er nog meer ‘Achter het Poortje’?
Bij ‘FIN-leden’ ziet u de lijst met collega’s die ook aangemeld zijn.
5. Aanmelden nog eenvoudiger
Met een vinkje kunt u aangeven of uw inloggegevens bewaard moeten worden, zodat u zich niet elke keer opnieuw hoeft aan te melden. Indien meerdere gebruikers toegang hebben tot dezelfde computer, adviseren wij u hiervan geen gebruik te maken.

De nieuwste FINlogs:
 

  • Fonds 1818 doet aangifte van oplichting
  • Dividendbelasting Finland
  • Sectie Jong Bestuurstalent
  • Deskundige gezocht voor projectbezoek Chili
  • Website GSRD Foundation


Meer weten over het Extranet? De FIN komt naar u toe dit najaar!

In Amersfoort, Den Bosch, Rotterdam en Amsterdam vinden in september en oktober vier regionale bijeenkomsten plaats over de interpretatie van de ANBI-citeria en het FIN-Extranet.
Tijdens de Extranet bijeenkomst zult u d.m.v. een live-presentatie wegwijs worden gemaakt in de mogelijkheden van het FIN-Extranet: zet u zelf niet op informatie-achterstand en neem deel aan deze bijeenkomst! Desgewenst wordt u geholpen om ter plekke in te loggen!
Voor meer informatie, klik op de uitnodiging (voor FIN-leden).

^ naar boven

 ^ top


Zijn we al 'gelinked'?

Heeft uw fonds een website?
De FIN vermeldt graag ook uw website op de FIN-site www.verenigingvanfondsen.nl.
Onder ‘Links/FIN-leden’ kunt u al de websites van zo’n zestig leden zien.
Zie: http://www.verenigingvanfondsen.nl/fin-leden
U kunt de link van uw website sturen naar: info@verenigingvanfondsen.nl.

Heeft uw fonds (nog) geen website?
Mocht uw organisatie nog geen website hebben, maar wel graag informatie over uw organisatie (bijvoorbeeld het jaarverslag) op het internet willen publiceren, dan kunt u dat ook via de FIN-site www.verenigingvanfondsen.nl doen. U kunt uw informatie sturen naar info@verenigingvanfondsen.nl met een verzoek tot publicatie. De informatie verschijnt dan onder de rubriek FIN-leden.

Vermelden FIN-lidmaatschap
Velen van u doen het al: het vermelden van het lidmaatschap van de FIN op uw homepage. Uiteraard zijn we hier blij mee. Wel verzoeken we u vriendelijk - omwille van de uniformiteit - dit met de juiste tekst en het huidige (oranje-blauwe) logo te doen. Zie onder. Alvast bedankt!

Tekst:
Dit fonds [naam] is lid van de FIN - Vereniging van Fondsen in Nederland, www.verenigingvanfondsen.nl
Dit fonds [naam]  volgt de gedragscode van de FIN.
Logo:
Om het huidige FIN logo te ontvangen, kunt u contact opnemen met het FIN-bureau.

^ naar boven

 ^ top


Verslag Civil Society 2011: 'diversity is everyone's business'

'Goed plenair programma, redelijke parallelsessies, fantastische locatie!' Deze reactie werd veel gehoord na afloop van Civil Society, op 30 juni jl. in het Ronald Mc Donald Centre (Amsterdam-Noord). Het congresthema diversiteit werd hoog gewaardeerd: 'actueel', 'moedig', 'inspirerend' 'een eye-opener'. Aan het eind van de dag nam iedereen wel een indrukwekkend verhaal of mooie oneliner mee naar huis. 'Schep tussenruimte om met de ander in gesprek te gaan.' 'In 85 VN-landen is homoseksualiteit strafbaar.' 'Diversity is everyone's business!'

Door: Miriam Wijnen

• Locatie
• Plenaire sprekers
• Parallelsessies

Locatie

 De ontvangst in het Ronald McDonald Centre, speciaal gebouwd voor kinderen met een beperking die willen sporten, raakte veel congresgangers recht in het hart. Wajongeren (met een arbeidsbeperking) lieten als gastheer, catering-medewerker of schoonmaker de dag perfect verlopen. 'Goede organisatie', 'ontroerende inzet van wajongeren', 'professioneel opgezet', 'toplocatie', waren veel gehoorde reacties.

Geen hoekje van het sportcentrum werd onbenut gelaten. Van het restaurant tot de kleedkamers en de 'dojo' (trainingsruimte voor Japanse vechtsport): overal bevonden zich bezoekers om de gastsprekers te horen of parallelsessies bij te wonen. 'We konden elkaar vaak zien, dat was beter dan vorig jaar.' 'Een prima dag om te netwerken', vonden congresgangers. 

Plenaire sprekers

 Het plenaire programma, verdeeld over de ochtend en middag, werd 'streng maar rechtvaardig' geregisseerd door dagvoorzitter Aldith Hunkar. Gastsprekers waren:
• Halleh Ghorashi
• Arjan Erkel
• Boris Dittrich
• Steven van Eijck
• Ralf Knegtmans
• Sybilla Dekker
• Bart Koolen

Parallelsessies

Het congres bood vier ronden met parallelsessies . In sommige sessies was de koppeling met het congresthema minder duidelijk aanwezig. ‘Het thema werd instrumenteel benaderd’, ‘Een aantal sessies was inhoudelijk goed, maar ging niet over diversiteit’, reageerden bezoekers. Andere geluiden waren er ook: ‘Uit elke sessie heb ik wel iets bruikbaars meegenomen’, ‘Jammer dat er niet meer tijd was voor discussie.’ Klik op de Pdf voor een impressie van de sessies:
• 1E: Diversiteit en de cultuursector
• 2B: Diversiteit & beleid
• 3D: Sturen op cultuur en gedrag
• 4D: Cultural diversity

Halleh Ghorashi
Prof. dr. Halleh Ghorashi, die 23 jaar geleden als Iraanse vluchteling asiel vond in Nederland, riep op tot het scheppen van ruimte om met 'de ander' in gesprek te gaan. Dit is de eerste stap naar diversiteit in een organisatie en in de samenleving. 

'Hoe anders wij de ander in eerste instantie ook vinden, er is een gemeenschappelijke basis die communicatie mogelijk maakt. Zet een stap terug, weg van je oordeel, en creëer tussenruimte om met elkaar in gesprek te gaan.'

Daarbij wees Ghorashi op de invloed van het dominante denken, het huidige maatschappelijke discours. Het effect hiervan is vaak groter dan we beseffen. Als in de beeldvorming de verschillen tussen mensen absoluut gemaakt worden, kan het lijken alsof onze gemeenschappelijke basis ontbreekt. En dan valt communicatie weg.

'Processen van uitsluiting beginnen bij onszelf, bij onze basis-assumpties', aldus mevrouw Ghorashi. 'Dat moet je ook als organisatie durven zien. We zien mensen die 'anders' zijn al snel als personen waaraan iets ontbreekt. We vinden hen minder taalvaardig of onbekend met onze werkwijze. Dit heeft te maken met onze mindset en die van onze organisaties. Wanneer je als organisatie die mindset ter discussie durft te stellen, komt er plaats voor beweging en diversiteit. Die diversiteit is een verrijking voor je organisatie.’ 

^ naar boven

Arjan Erkel
Arjan Erkel, bekend van zijn gijzeling als medewerker van Artsen zonder Grenzen, vertelde over het potentieel van de YEP'ers: Young Ethnic Professionals. In het hoger onderwijs is 24 procent van de studenten allochtoon. Deze groep is belangrijk voor bedrijven maar ook de filantropische sector.
De specifieke meerwaarde van de YEP'er in goede-doelenorganisaties is volgens Erkel: hun directe link met het buitenland, het ontbreken van een tunnelvisie, de verrijking van je personeelsbestand.

Boris Dittrich
Boris Dittrich nam het publiek mee in een veelzeggend en persoonlijk verhaal over gender en homoseksualiteit. Zijn huidige werk bij mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch is gericht op het verbeteren van 'gay rights'.

'De VN telt 192 landen, in 85 daarvan is homoseksualiteit strafbaar.' Een schokkend cijfer dat Dittrich illustreerde met een voorbeeld uit Jamaica, waar de begrafenis van een homoseksuele man uitliep op een gewelddadig protest van buurtbewoners. De politie koos de kant van de agressor, een vriend van de overledene kwam om het leven, een ander verdween.

De drijfveer voor dit werk is 'mijn droom waarmaken, mensen helpen', aldus Dittrich. Zijn eigen achtergrond als homo-man speelt daarin mee. 'Ben jij zo?', reageerde Dittrichs patroon (ervaren advocaat) dertig jaar geleden op het advocatenkantoor waar hij werkte. 'Of jij en je partner met de collega's bij ons kunnen dineren, moet ik thuis bespreken. Wij hebben nooit twee homo's over de vloer gehad.' Het verhaal, dat positief afliep, kwam binnen bij het publiek.

De oproep van Dittrich was niet minder helder: 'De kracht van verschil is enorm belangrijk, laat nieuwe invloeden toe. Je ontdekt nieuwe werelden, nieuwe markten enzovoort. Als je  steeds jouw evenbeeld zoekt, sluit je je af voor wat mensen met een andere achtergrond kunnen brengen voor je organisatie.'

^ naar boven

Steven van Eijck
Als kersverse voorzitter van stichting SBF schetste Steven van Eijck de contouren van de samenwerking tussen filantropiesector en overheid. 'Op acht terreinen gaan we afspraken maken met de overheid over hoe we elkaar kunnen versterken.'

Ook gaf hij toelichting op de kritiek die uit de sector is gekomen. Moet je met dit kabinet een convenant sluiten? was een veel gehoorde vraag. 'Het antwoord is: ja, om erger te voorkomen. Een voorbeeld is de Geefwet die nu niet wordt doorgevoerd. Daarover gaan we nu de dialoog aan: hoe creëer je meer ruimte voor het geven.' Andere kritiek betrof de totstandkoming van het convenant. Tijdens dit proces bleef de inhoud van de tekst geheim. 'Een wens van de minister-president die niet wilde dat het convenant al op straat zou liggen', aldus Van Eijck.

Welke concrete stappen fondsen en overheid nu gaan zetten, werd niet helemaal helder uit het vraaggesprek met Aldith Hunkar. 'Ons doel is om in vijf jaar uit te groeien tot een sterkere sector, met een Databank Filantropie en meer transparantie. Een sector die op maatschappelijk en cultureel terrein belangrijker wordt naast een compacte overheid. We moeten zorgen dat we meeschrijven in het volgende regeerakkoord!'

Ralf Knegtmans
'We kunnen het ons niet langer permitteren om besturen te vullen met witte hoogopgeleide mannen van midden veertig', was de boodschap van Ralf Knegtmans. Hij ondersteunde zijn betoog met uitspraken van CEO's en anderen uit het bedrijfsleven, die hij interviewde voor zijn boek ‘Diversiteit als uitdaging. De zin en onzin van divers talent.’ Citaten zoals 'Als twee mensen het constant eens zijn, is er één overbodig' werkten verhelderend.

Knegtmans noemde een aantal belemmeringen voor het realiseren van diversiteit in besturen, zoals:
• De attractiviteit van de gelijkheid: je kiest wat het meest op je lijkt.
• Tokenism: als je niet een significant aantal 'andere' mensen binnenhaalt, 20 procent of meer, dan raakt de nieuwkomer verstrikt in de dominante cultuur.
• Hokjesdenken
• De wet van Sullerot: een beroep daalt in vergoeding en aanzien, zodra meer vrouwen het uitoefenen.
• Vooroordelen: die hebben we allemaal, maar we kunnen er wel mee leren omgaan.

Goede redenen om wel te kiezen voor diversiteit in besturen zijn volgens Knegtmans:
• Noodzaak: binnenkort zijn er te weinig traditionele bestuurders om alle bestuursfuncties op te vullen.
• Mogelijke toevoeging/verrijking voor je bestuur
• Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO): kun je je als maatschappelijke organisatie veroorloven om bepaalde grote groepen mensen niet toe te laten tot je bestuurslagen?

‘Meer diversiteit in besturen aanbrengen, eist wel dat er voldoende gezamenlijkheid is’, waarschuwde Knegtmans ten slotte. Een te grote kloof tussen 'zittende' bestuurders en nieuwkomers, werkt niet. Ook moet je beseffen dat diversiteit niet 'overnight' wordt gerealiseerd.

^ naar boven

Sybilla Dekker
‘Er is correlatie tussen diversiteit en resultaat,’ stelde Sybilla Dekker. ‘Meer vrouwen aan de top maakt organisaties leuker en het biedt economische waarde.’ Als voorzitter van stichting Talent naar de Top maakt Dekker zich sterk voor de instroom van vrouwen in de top van organisaties: ‘de Raad van Bestuur en drie lagen daaronder.’

Bedrijven die meedoen aan Talent naar de Top, tekenen een charter waarmee ze zich committeren aan meetbare doelen voor het aantal vrouwen aan de top. Die doelen worden gemonitord en gepubliceerd in een jaarlijks publiek rapport. Inmiddels doen 190 organisaties mee, uit vooral de financiële wereld, overheid en wetenschap. De commerciële sector volgt.

‘De CEO ondertekent de charter, dat is erg belangrijk,’ aldus Dekker. ‘Als de top geen commitment heeft voor diversiteit, komt er niets van terecht. Het thema moet worden vertaald naar alle lagen van de organisatie.’ Voordelen van dit beleid: ‘Door vrouwen vinden cultuurveranderingen plaats in bedrijven, zaken worden anders benaderd, de besluitvorming verandert, het resultaat stijgt. En het maakt organisaties aantrekkelijker als werkgever.’

De filantropiesector doet het redelijk wat betreft het aantal vrouwen in bestuursfuncties: 27  procent van de Raden van Bestuur en Toezicht is vrouw. ‘U kunt voor uw doelstellingen de kracht van mannen en vrouwen inzetten’, aldus Dekker. ‘De positie van uw sector zal erdoor worden versterkt.’ Dit werd onderstreept door de Hartstichting, die de charter van Talent naar de Top ondertekende.

Bart Koolen
Ontwerper Bart Koolen gaf een indrukwekkende speech, gebruikmakend van door hemzelf getekende illustraties en gebarentaal. Koolen liet zien hoe hij aankijkt tegen zijn doofheid en welke middelen hij inzet om mee te doen in de maatschappij. Niet alleen technische hulpmiddelen zoals een trilwekker zijn daarbij belangrijk. Maar vooral zijn zintuigen die hij extra scherp heeft ontwikkeld, en gebarentaal.

'Van alle communicatie is 93 procent non-verbaal, hield Koolen zijn publiek voor. Gebarentaal is rijk, driedimensionaal, visueel prikkelend. Daarnaast gaf hij aan dat het ontbreken van zijn gehoor geen invloed heeft op de volledigheid van zijn persoon. Een opvallende presentatie met een heldere inzet: 'Verspreid de kracht van diversiteit!' 

^ naar boven

^ top

FIN & overheid

Overleg met Belastingdienst Den Bosch

Na het laatste FINieuws is in juni jl. het convenant 'Ruimte voor Geven' getekend door de minister-president namens de regering, en door de SBF (onder wie de FIN). Op 22 juni hebt u de tekst van het convenant ontvangen, plus een brief over de Geefwet en een interview met mij. De volgende stap is de uitwerking van de gemaakte afspraken. Het gaat daarbij om deelconvenanten op beleidsterreinen die zich daartoe lenen. Zoals cultuur, gezondheidszorg, onderwijs, maatschappelijke integratie, innovatie en wetenschappelijk onderzoek.

Door: Rien van Gendt, voorzitter FIN 


Onderwerpen om uit te werken

De volgende zaken moeten worden uitgewerkt:
• De initiatieven voor lokale gemeenschapsfondsen; en
• De gedachten over toezicht en verantwoording.

Maar ook is nadere invulling nodig van het overleg met het ministerie van Financiën en de Belastingdienst Den Bosch over:
• De Fiscale Agenda; en
• De toepassing van (nieuwe) fiscale regelgeving.

^ naar boven

Overleg Belastingdienst verbreed

Het SBF-bestuur heeft afgesproken dat Steven van Eijck en ik de verantwoordelijkheid nemen voor de genoemde fiscale zaken. Daarvoor wordt het periodieke overleg dat de FIN voert met Den Bosch, verbreed met de deelname van andere SBF-partners. Dit betekent dat aan het overleg deelnemen:
• Rick Wagenvoort en Rien van Gendt (FIN);
• Jan van Haaren (Anna Fonds);
• Sabine de Wijckerslooth (E&Y);
• VFI, IF en Kerken.

Overleg Belastingdienst 6 juli 2011

Op 6 juli jl. vond het meest recente FIN-overleg met Den Bosch plaats. Ik denk dat het interessant is om een onderdeel van dat gesprek nader toe te lichten. Het gaat om misbruik van ANBI-regels versus stimulans door ANBI-regels.

Misbruik versus stimulans ANBI-wet

De Belastingdienst in Den Bosch kijkt heel sterk naar de manieren die er zijn om misbruik van ANBI-regels te maken. Wij benadrukken juist het belang dat de ANBI-wet onze leden, die te goeder trouw zijn, moet stimuleren om hun werk voor het publieke belang zo optimaal mogelijk en met de minste restricties te kunnen doen.

De kunst is om het belang van de Belastingdienst te begrijpen en zelfs mee te denken vanuit onze expertise over het voorkomen van misbruik. Omgekeerd moet de Belastingdienst begrijpen hoe onze leden hun doelstellingen proberen te bereiken door vernieuwend bezig te zijn met zowel beleggings- als bestedingsbeleid.

^ naar boven

Casus: misbruik ANBI-regels

In het overleg met de Belastingdienst werd door hen de hypothetische casus geschetst dat een bedrijf vermogen afzondert in een eigen charitatief fonds met een ANBI-status. Het bedrijf komt in zwaar weer terecht en doet een beroep op het fonds om geld terug te storten, in ruil voor aandelen. Of om geld te lenen aan het bedrijf tegen aantrekkelijke voorwaarden.
Het is niet duidelijk of het bedrijf dividenden zal kunnen betalen aan het fonds als aandeelhouder of dat de leningen veel inkomsten voor het fonds zullen genereren. Dit alles zal er dan ook toe leiden dat het fonds minder in staat is de filantropische doelstellingen te realiseren. Terwijl de Belastingdienst over het oorspronkelijke bedrag, dat het bedrijf in het fonds heeft gestort, een belastingvoordeel heeft gegeven.

Kortom, de zorgen van de Belastingdienst zijn:
• Er wordt geld rondgepompt tussen een bedrijf en een ANBI.
• De ANBI keert nauwelijks uit ten algemene nutte.
• In andere woorden: men maakt misbruik van regelgeving.

^ naar boven

FIN-reactie op casus

In eerste instantie was onze reactie naar de Belastingdienst een heldere: als je een fonds opricht als bedrijf (of als familie), dan plaats je het buiten je eigen beschikkingsmacht. Je kunt als bedrijf of familie geen geld gaan terughalen. Beleggingen van fondsen moeten leiden tot dividenden of andere distributies voor charitatieve activiteiten. Op deze basis zou je er met elkaar (Belastingdienst en FIN) uit moeten kunnen komen.

Echter, als je verder denkt dan is het ook duidelijk dat de werkelijkheid complexer kan zijn. Immers, in deze casus kan het bedrijf geen gelden terugeisen van het door henzelf in het leven geroepen fonds. Maar het staat het fonds vrij om, in het kader van het eigen beleggingsbeleid, bijvoorbeeld een normale lening te sluiten met het bedrijf waaruit men is voort gekomen.

Je mag ervan uitgaan dat het fonds een verstandig beleggingsbeleid voert, maar hoe toets je het verstandige gehalte van een dergelijke beslissing? Zo’n lening kan toch, vanuit het fonds geredeneerd, een verstandige belegging zijn? Hoeveel risico loopt men door obligaties te kopen van bedrijven die men niet kent? En zelfs als er geen directe opbrengsten uit die lening aan het ‘moeder’ bedrijf komen, is dat toch geen probleem? Fondsen mikken in het algemeen toch niet alleen op rendementen op korte termijn, maar er kan toch een mix zijn van lange- en korte termijn rendementen?

^ naar boven

Meer begrip van beleggingsbeleid fondsen

Zowel de deelnemers van de Belastingdienst als de deelnemers aan FIN-zijde beseften de complexiteit van deze situatie. Belangrijk is dat door deze discussie de Belastingdienst inziet dat het beleggingsbeleid van onze leden complexer is en verder reikt dan het kopen van een mandje aandelen en/of obligaties op officiële beurzen. Onze leden:
• beleggen ook in niet-genoteerde fondsen;
• zijn partner in onroerend goed-projecten;
• bezitten landerijen;
• hebben geïnvesteerd in hedge-fondsen;
• beleggen in grondstoffen of een index van grondstoffen;
• beleggen in maatschappelijke investeringen met zowel een financieel als een maatschappelijk rendement.

Het door fondsen gevoerde beleggingsbeleid is vaak complex, divers en niet altijd gericht op beursgenoteerde effecten. Maar het is wel altijd gedreven door de wens om op lange termijn goede rendementen te realiseren voor het algemeen belang, zonder onaanvaardbare risico’s.

^ naar boven

Beleggingsbeleid fondsen bespreken

Voor de Belastingdienst is de beleggingskant van fondsen tot op zekere hoogte terra incognita. Wij hebben daarom aangeboden om in de komende maanden eens enkele casestudies van fondsen (die daartoe bereid zijn) met hen te bespreken.

Dit kan een enorme verbetering betekenen voor de discussies over:
• Misbruik van de ANBI-status; 
• Fondsen die zich bezig zouden houden met 'commerciële activiteiten' door risico’s te nemen aan de beleggingskant.

Inzicht geven in het beleggingsbeleid bij particuliere fondsen kan bijdragen aan de demystificatie van dit beleid voor de Belastingdienst Den Bosch.

^ naar boven

^ top

FIN bestuur op pad

FIN biedt 'voor elk wat wils'

Fondsen zijn tevreden over de diensten van de FIN en gaan naar de bijeenkomsten die zij voor hun stichting relevant vinden. De een bezoekt alleen ledenvergaderingen, de ander verschijnt op symposia en bijeenkomsten voor projectadviseurs. Er is 'voor elk wat wils'. Deze en andere conclusies trok FIN-bestuurslid Lianne Peters na gesprekken met vijf FIN-leden. 

Lianne Peters sprak vijf fondsen, van wie één fonds bezig was met een doorstart. Dit fonds bleek positief over het werk van de FIN ('een welkome aanvulling en steun'), maar kon weinig inhoudelijke informatie geven. Voor dit artikel is daarom gebruikgemaakt van de gegevens van de vier overige bezochte fondsen. De belangrijkste bevindingen van Lianne Peters:

Giftenbeleid divers, vermogensbeleid vergelijkbaar
Tevreden over FIN
Gedragscode wordt gevolgd
Transparant Prijs: niet voor ons!
Samenwerking binnen projecten

Giftenbeleid divers, vermogensbeleid vergelijkbaar

 Bij de bezoeken aan de fondsen valt als eerste de enorme diversiteit op. Elk fonds heeft een eigen manier van werken. De een reikt vooral prijzen uit, de ander zoekt actief naar structurele projecten. Nummer drie stelt wisselende thema's vast waarbinnen projecten worden gesubsidieerd.

Daarbij is het vermogensbeheer bij de meeste fondsen wel vergelijkbaar. Men probeert het vermogen in stand te houden en het giftenbedrag is afhankelijk van het rendement op vermogen. Onderwerpen als  duurzaam beleggen, Mission Related Investing (MRI) of een 'sunset-strategie' (fondsen met een beperkte levensduur en een gelimiteerde besteding) komen (nog) niet ter sprake.

^ naar boven
 
Tevreden over FIN

Elk fonds is tevreden over het werk van de FIN. Als belangrijke taken noemt men de belangenbehartiging, het overleg met de overheid en de (ANBI-)informatie vanuit de FIN. De FIN-website en het FIN-Extranet worden door twee fondsen specifiek genoemd als een goede stap.

Speciale verzoeken aan de FIN zijn er niet. Wel zou een fonds  graag eens ingaan op het thema 'verantwoording van grote (aanvragende) organisaties,  bijvoorbeeld van AWBZ-instellingen.'

De algemene tevredenheid over de FIN hoeft niet samen te gaan met frequent bezoek aan alle FIN-bijeenkomsten. Eén fonds bezoekt geen enkele bijeenkomst, een ander fonds alleen de ledenvergaderingen, terwijl het derde fonds alleen deelneemt aan de symposia en bijeenkomsten voor projectadviseurs. Fonds nummer vier bezoekt zowel de ledenvergaderingen als symposia.

'In ieder geval kunnen we concluderen dat er voor elk wat wils is', zegt Lianne Peters. De geïnterviewde fondsen kiezen de bijeenkomsten die voor hen het meest relevant zijn.' 

^ naar boven

Gedragscode wordt gevolgd

Drie van de vier geïnterviewde fondsen kunnen zich prima vinden in de FIN Gedragscode. 'Goed dat deze er is', vindt het ene fonds. 'Het werkt als een kwaliteitskeurmerk', meent een ander.

Een van de vier stichtingen is echter kritisch, hoewel ze de code wel heeft ondertekend. 'Een dergelijke code is niet nodig, alles wat erin staat is nu juist de drijfveer van bestuurders. De intrinsieke motivatie maakt een gedragscode overbodig. Het gaat ook te ver als de FIN ondertekening verplicht zou stellen voor het lidmaatschap.'

Desondanks leeft ook het kritische fonds de code wel na, bijvoorbeeld via een rooster van aftreden/herbenoeming voor het bestuur. Zo'n rooster hebben ook de overige drie fondsen. De bestuurders worden elke drie of vier jaar herbenoemd, tot aan een maximum leeftijd (70 of 75 jaar) of met een maximale bestuurstermijn (twaalf jaar).

^ naar boven

Transparant Prijs: niet voor ons!

Vrijwel elk geïnterviewd fonds heeft meegedaan aan ‘Geven In Nederland’, het tweejaarlijkse onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam. Maar alle fondsen zien af van deelname aan de Transparant Prijs. 'We zoeken geen naamsbekendheid', 'Het past niet bij onze sector', 'Er is geen behoefte aan deelname.'

Het onderwerp transparantie wordt door de fondsen heel verschillend benaderd. Eén fonds vindt het te ver gaan om het vermogen of uitkeringen te publiceren.  Een ander fonds acht het 'niet meer van deze tijd om het vermogen niet bekend te maken.’'

Een derde fonds geeft aan dat het bestuur veel gesproken heeft over transparantie, vooral rond de besluitvorming over giften. Op basis van welke argumenten beslis je? Niet altijd zijn er alleen harde, zakelijke argumenten: het hart moet spreken. 'Op dit moment is er voldoende openheid', aldus deze stichting.'

^ naar boven

Samenwerking binnen projecten

Op projectniveau werken de vier fondsen samen met andere. Men verwijst aanvragers door naar collega-fondsen en financiert gezamenlijk projecten. Twee van de vier fondsen werken regelmatig samen met een of meer anderen, twee fondsen doen dit af en toe. Ook is een van de fondsen toegetreden tot een stichting voor noodhulp.

^ naar boven

 ^ top

FIN in beeld

Het Gieskes-Strijbis Fonds

De rubriek FIN in beeld zet de schijnwerper op FIN-leden die hun best practices met u delen of zichzelf voorstellen. Hier vindt u informatie over het Gieskes-Strijbis Fonds, een nieuw FIN-lid.  We spraken met secretaris/office-manager Frans Baecke.

Wat is uw doelstelling?
Hoe is het fonds ontstaan?
Wat is uw jaarlijkse giftenbedrag?
Waarom bent u lid geworden van de FIN?
Wat verwacht u van de FIN?
Hebt u al FIN-activiteiten bijgewoond? Zo ja, hoe is uw indruk?
 

Wat is uw doelstelling?

Wij ondersteunen goede doelen in vier sectoren:

  • Milieu en natuurbehoud;
  • Medisch onderzoek;
  • Westerse vrijheden en democratische waarden;
  • Kunst en cultuur.

^ naar boven

Hoe is het fonds ontstaan?

In 2003 heeft het echtpaar Hennie en Diedi Gieskes-Strijbis het fonds opgericht, onder de naam Stichting Spaarne Fonds. Helaas hebben zij maar enkele jaren zelf hun idealen kunnen nastreven, want in 2008 overleed Diedi Gieskes-Strijbis. In 2010 kwam ook haar man te overlijden, na een langdurige ziekte.

In 2008 is de naam van de stichting gewijzigd in Gieskes-Strijbis Fonds. Eind 2010 bedroeg het vermogen van de stichting ruim 140 miljoen euro.

^ naar boven

Wat is uw jaarlijkse giftenbedrag?

Het totale giftenbedrag in 2010 was € 1.526.827. Hiermee hebben we vijftien, vooral meerjarige,projecten gefinancierd. In 2010 ontving elk project gemiddeld ruim € 100.000.

Eind 2010 was het totaal aantal toegekende projecten gestegen tot zeventien (2009: zes). Over de periode 2008-2016 gaat het om een totaal belang van € 6.364.444. Dat is gemiddeld € 374.379 per project.

Wij ondersteunen bijvoorbeeld:

  • Future for Nature: een programma om schoolkinderen te interesseren voor en actief te betrekken bij natuurbescherming. Wij financieren ook de Future for Nature Award, die jaarlijks wordt uitgereikt.
  • Fundashon Prevenshon: een programma voor borstkankerpreventie door  bevolkingsonderzoek op Curaçao.
  • Leerstoel Internationaal Humanitair Recht Universiteit Leiden: met name onderzoek naar de positie van vrouwen en kinderen tijdens gewapende conflicten.
  • Stichting Restauratie Atelier Limburg: promotieonderzoek naar de geschilderde decoraties in het Paleis op de Dam.

^ naar boven

Waarom bent u lid geworden van de FIN?

Wij hechten er veel waarde aan dat de belangen van de vermogensfondsen collectief worden behartigd. Met name het overleg rond de ANBI-wetgeving sprak ons erg aan. Met de Belastingdienst komen tot eenduidige uitleg van de wet: een prima initiatief.

^ naar boven

Wat verwacht u van de FIN?

Wij verwachten van de FIN een meedenkende en coördinerende rol bij het privatiseren van de sector kunst en cultuur, die te maken krijgt met een terugtredende overheid.

^ naar boven

Hebt u al FIN-activiteiten bijgewoond? Zo ja, hoe is uw indruk?

Wij hebben als aspirant-lid enkele vergaderingen van de FIN bijgewoond. Onze indruk is dat de FIN op veel beleidsterreinen erg actief is, zoals op het gebied van duurzaamheid en fiscaliteit.

^ naar boven

^ top

FIN varia

In deze rubriek vindt u nieuws uit FIN- of andere bron.
 

Artikel Datum Bron
‘360-degreesfor Mission – How leading European foundations use their investments to support their mission and the greater good’. 3 mei http://www.mistra.org
Goed Geven, Diana van Maasdijk  mei www.handboekgoedgeven.nl
‘Investeren in kunst levert ongelooflijk veel geld op’ Een interview met dhr. Van den Ende. 20 mei NRC Handelsblad
Geven aan wetenschappelijk onderzoek; de fiscale voordelen van uw gift. Ministerie van OC&W juni www.rijksoverheid.nl (het boek is zowel in gedrukte vorm als digitaal beschikbaar)
Bericht over de certificering van de eerste lichting ‘Jong Bestuurstalent’ van de VU. 8 juni www.geveninnederland.nl
Convenant ‘Ruimte voor geven’ – toespraken en interviews. 21 juni Binnenhof-tv. http://www.verenigingvanfondsen.nl/nieuwsdetail/convenant-overheid-sbf-ruimte-voor-geven
Brief inzake de voorgenomen Geefwet.  12 juni Ministeries van Veiligheid en Justitie, Financiën en OC&W
Interview ´Ruimte voor Geven´ met onafhankelijk SBF-voorzitter Steven van Eijck en SBF-secretaris Wouter Buwalda  juni/ juli Vakblad Fondsenwerving (p. 49-51).
Frans Timmermans, voormalig staatssecretaris van Europese Zaken, is begin juni toegetreden tot de Advisory Council van de European Cultural Foundation (ECF). juni European Cultural Foundation, Board and advising bodies: http://www.eurocult.org
´Goede doelen niet open genoeg´ 14 juli Trouw
Warren Buffett: ‘Miljardairs zijn genoeg vertroeteld’ 16 aug Volkskrant
Fonds 1818 doet aangifte van oplichting 22 aug Persbericht Fonds 1818
Bespaar fors op uw IT-producten en licenties via TechSoup.nl. Goede doelen in Nederland, die beschikken over een ANBI-status, kunnen 96% besparen op ICT- produkten van Microsoft, Symantec, Cisco of SAP.   www.TechSoup.nl

^ top

FIN kalender 2011

 

Wanneer Wat Wie Waar
5 september (nog 2 plaatsen!) Opleiding ‘Jong Bestuurstalent’ aan de VU. Brochure opleiding. Barry Hoolwerf MSc.
Onderwijscoördinator Werkgroep
Filantropische Studies

VU, Amsterdam. Cursisten kunnen zich aanmelden via: http://fd7.formdesk.com
september Bijeenkomst Centrum voor nalatenschappen (voor medewerkers of bestuurders van goede doelen) Inschrijven via: info@centrumnatalenschappen.nl
De toegang is gratis.		 Centraal Museum, Utrecht
15 sept., 13, 25 en 27 okt. Vier regionale trainingen* FIN - Sabine de Wijkerslooth (ANBI), Eugene Brehen & Suzette de Boer (FIN Extranet) Amersfoort, Den Bosch, Rotterdam, Amsterdam
okt./nov. ‘RSM Diploma Programma voor non-profit organisaties’ Erasmus Centre for Strategic Philanthropy (ECSP) Rotterdam School of Management Erasmus University
6 oktober FIN Symposium* Thema: Vermogensbeheer FIN Louis Hartlooper Complex, Utrecht
12 oktober Prijsuitreiking De Transparantprijs 2011 PWC De Nieuwe Kerk, Den Haag
12 oktober FIN introductie-bijeenkomst* FIN Nutshuis, Den Haag
21 oktober TROV-bijeenkomst* FIN Stichting Novum, Huizen
4 november ALV* FIN Museum Boijmans van Beuningen, Rotterdam
16-17 november 7e Jaarlijkse conferentie van de EVPA. Thema: ‘Venture Philanthropy as a Catalyst for Change’. European Venture Philanthropy Association (EVPA) Turijn, Italië

*) Activiteiten alleen toegankelijk voor FIN-leden

^ top

<< index